الشيخ أبو الفتوح الرازي

64

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

معنى فاعل است . وَ سَلامٌ عَلَيْه ، و سلام بر او باد ، آن روز كه او را بزادند و آن روز كه ( 1 ) بميرد ، و آن روز كه او را زنده كنند . و نصب حَيًّا ، بر حال است از مفعول . و گروهى گفتند : وَ سَلامٌ عَلَيْه ، معنى آن است كه : سلامت است او را از آن عبث ( 2 ) شيطان [ در ] ( 3 ) ولادت و اغرا و اغواى او در وقت بلوغ ، و آن روز كه بميرد از هول [ 11 - پ ] مطَّلع ، و آن روز كه او را زنده كنند از اهوال قيامت و عذاب دوزخ . حسن بصرى گفت : يك روز يحيى و عيسى به يكديگر رسيدند ، يحيى عيسى را گفت : شفيع من باش نزد خداى كه تو از من بهترى . عيسى گفت : تو از من بهترى ، براى آن كه سلام بر خود من كردم ، و سلام بر تو خداى كرد . قوله : وَاذْكُرْ فِي الْكِتابِ مَرْيَمَ ، و ياد كن اى محمّد در اين كتاب قرآن مريم را - و هى مريم بنت عمران بن ماثان ، إِذِ انْتَبَذَتْ ، اى اخذت نبذة ، اى ناحية ، آنگه كه با كناره‌اى شد . مَكاناً شَرْقِيًّا ، جايى كه متّصل بوده است به جانب مشرق . و گفتند : جايى كه آفتاب ديمه ( 4 ) بود براى آن كه در فصل زمستان بود يقال : جلس نبذة و نبذة ، اى ناحية . حسن بصرى گفت : ترسايان براى آن روى به مشرق كنند كه مريم مكان شرقى گرفت ، گفتند : براى آن گوشه‌اى گرفت كه غسل خواست كردن . عكرمه گفت : مريم در مسجد بودى مادام تا طاهر ( 5 ) بودى ، چون حيض ( 6 ) رسيدى او را با خانه‌اى خالى ( 7 ) رفتى اين وقت خالى شده بود ( 8 ) گوشه‌اى گرفت تا غسل كند . فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجاباً ، گفتند : پرده‌اى ببست ، و اين قول عبد اللَّه عبّاس است . مقاتل گفت : در پس كوه شد چون برهنه شد و غسل مىكرد ، نگاه كرد جبريل را ديد در صورت برناى ( 9 ) امرد نكو روى جعد موى با او در حجاب ، و ذلك قوله :

--> ( 1 ) . آج ، لب ، مش او . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها : از عبث . ( 3 ) . - اساس : ندارد ، از آط ، افزوده شد . ( 4 ) . آج ، لب : دميده . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها : طاهره . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها : حايض . ( 7 ) . همهء نسخه بدلها : خاله . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها : پاك شده بود . ( 9 ) . آب ، آز ، مش : برنايى .